VSME — Standard
Commission Recommendation (EU) 2025/1710 · Polski
To jest nieoficjalna wersja tekstu. Oficjalną wersję można znaleźć w EUR-Lex.
General
Cel niniejszego standardu i jednostki, do których ma on zastosowanie
Celem niniejszego dobrowolnego standardu jest wsparcie mikrojednostek oraz małych i średnich jednostek w odniesieniu do następujących kwestii:
przekazywanie informacji, które umożliwią zaspokojenie potrzeb dużych jednostek wymagających od swoich dostawców informacji na temat zrównoważonego rozwoju;
przekazywanie informacji, które umożliwią zaspokojenie potrzeb banków i inwestorów w zakresie danych, ułatwiając w ten sposób jednostkom dostęp do finansowania;
poprawa zarządzania w zakresie kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem, które ich dotyczą, tj. wyzwań środowiskowych i społecznych, takich jak zanieczyszczenie oraz zdrowie i bezpieczeństwo pracowników. Przyczyni się to do wzrostu ich konkurencyjności i zwiększy ich odporność w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej; oraz
Niniejszy standard jest przeznaczony do dobrowolnego stosowania. Ma on zastosowanie do jednostek (1), których papiery wartościowe nie są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w Unii Europejskiej (nie są notowane na rynku regulowanym). W [art. 3 dyrektywy 2013/34/UE] zdefiniowano trzy kategorie małych i średnich jednostek w oparciu o wartość ich sumy bilansowej, wysokość przychodów netto ze sprzedaży oraz średnią liczbę zatrudnionych pracowników w roku obrotowym.
Jednostki te nie są objęte zakresem dyrektywy w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD), ale zachęca się je do korzystania z niniejszego standardu. Niniejszy standard obejmuje te same kwestie dotyczące zrównoważonego rozwoju, które przewidziano w europejskich standardach sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESRS) dla dużych jednostek. Opiera się on jednak na proporcjonalności, a zatem uwzględnia podstawowe cechy mikrojednostek oraz małych i średnich jednostek. Mikrojednostki mogą wedle uznania stosować tylko wybrane części niniejszego standardu, jak wskazano w pkt 5 lit. a).
Struktura standardu
Niniejszy standard składa się z dwóch modułów, które jednostka może wykorzystać jako podstawę do sporządzenia sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju:W pkt 24 poniżej przedstawiono dostępne opcje przygotowania sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju z wykorzystaniem niniejszego standardu poprzez przyjęcie co najmniej jednego z tych modułów. Po wyborze modułu należy przestrzegać jego postanowień w całości (z uwzględnieniem marginesu elastyczności zgodnie z pkt 22); w ramach każdego ujawnienia przekazuje się jednak wyłącznie informacje istotne dla okoliczności dotyczących jednostki.
Dodatek A Definicje terminów zawiera definicje terminów użytych w niniejszym standardzie. W całym standardzie VSME terminy zdefiniowane w glosariuszu definicji (Dodatek A) zapisano pogrubioną kursywą, z wyjątkiem sytuacji, w których w tym samym punkcie zdefiniowany termin został użyty więcej niż raz.
Zasady sporządzania sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju (moduł podstawowy i kompleksowy)
Stosowanie się do niniejszego standardu
W niniejszym standardzie określono wymogi, które umożliwiają jednostce przekazanie istotnych informacji w odniesieniu do następujących kwestii:
Jednostka powinna zgłaszać informacje, które są istotne, wiarygodne, porównywalne, zrozumiałe i możliwe do zweryfikowania.
W zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez jednostkę właściwe może być włączenie dodatkowych informacji (mierników lub ujawnień o charakterze opisowym), które nie są objęte niniejszym standardem, co pozwoli ujawnić kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem powszechne w sektorze, w którym jednostka prowadzi działalność (tj. zazwyczaj napotykane przez przedsiębiorstwa lub podmioty w danej branży lub dziedzinie), lub specyficzne dla tej jednostki, co ułatwi przygotowanie informacji istotnych, wiarygodnych, porównywalnych, zrozumiałych i możliwych do zweryfikowania. Obejmuje to uwzględnienie informacji na temat emisji gazów cieplarnianych zakresu 3 (zob. pkt 50–53 niniejszego standardu). Dodatek B zawiera wykaz możliwych kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem.
Informacje porównawcze
Zasada dotycząca zastosowania określonych informacji
Niektóre ujawnienia mają zastosowanie tylko w określonych okolicznościach (2). Takie okoliczności wskazano w szczególności w instrukcjach zawartych w każdym ujawnieniu wraz z informacjami, które należy zgłaszać tylko wtedy, gdy jednostka uzna, że „mają one zastosowanie”. Jeżeli pominięto jedno z tych ujawnień, przyjmuje się, że nie ma ono zastosowania.
Uwzględnienie jednostek zależnych w zgłaszanych danych
Harmonogram i miejsce publikacji sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju
Jeśli sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju sporządza się na potrzeby dużych jednostek lub banków, które wymagają corocznej aktualizacji sprawozdania, należy je sporządzać corocznie. Jeśli jednostka sporządza sprawozdanie finansowe, sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju należy sporządzić w tym samym terminie co sprawozdanie finansowe. Jeżeli konkretne punkty danych nie zmieniły się w porównaniu z poprzednim rokiem sprawozdawczym, jednostka może wskazać, że nie zaszły żadne zmiany i zamieścić odniesienie do informacji podanych w tym określonym punkcie danych w sprawozdaniu z poprzedniego roku.
Podstawową funkcją tego sprawozdania jest zapewnienie informacji dla aktualnych lub potencjalnych partnerów biznesowych. Jednostka może zdecydować o udostępnieniu swojego sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju opinii publicznej. W takim przypadku jednostka może przedstawić swoje sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju w oddzielnej sekcji sprawozdania z działalności, jeśli takowe posiada. W przeciwnym razie jednostka może przedstawić swoje sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju jako oddzielny dokument.
Aby uniknąć dwukrotnego publikowania tych samych informacji, w sprawozdaniu w zakresie zrównoważonego rozwoju jednostka może zamieścić odniesienie do ujawnień opublikowanych w innych dokumentach, do których dostęp można uzyskać w tym samym czasie co do sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju (3).
Informacje niejawne i szczególnie chronione
W przypadku gdy ujawnienia, o których mowa w niniejszym standardzie, wymagają ujawnienia informacji niejawnych lub informacji szczególnie chronionych, jednostka może pominąć takie informacje. Jeśli jednostka zdecyduje się pominąć takie informacje, składa oświadczenie na ten temat w ramach ujawnienia B1 (zob. pkt 24).
Spójność i powiązania z informacjami ujawnianymi w sprawozdaniach finansowych
Moduł podstawowy
Jednostka zgłasza informacje dotyczące kwestii środowiskowych i społecznych oraz kwestii dotyczących postępowania w biznesie (zwanych łącznie „kwestiami związanymi ze zrównoważonym rozwojem”) z zastosowaniem poniższych ujawnień B1–B11.
Podstawa sporządzenia
Jednostka ujawnia następujące informacje:
jeśli jednostka pominęła pewne ujawnienie, uznając, że informacje w ramach tego ujawnienia stanowią informacje niejawne lub informacje szczególnie chronione (zob. pkt 19), jednostka wskazuje ujawnienie, które pominęła;
czy sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju zostało sporządzone w ujęciu jednostkowym (tj. sprawozdanie ogranicza się wyłącznie do informacji dotyczących jednostki), czy w ujęciu skonsolidowanym (tj. sprawozdanie zawiera informacje dotyczące jednostki i jej jednostek zależnych);
w przypadku skonsolidowanego sprawozdania w zakresie zrównoważonego rozwoju – wykaz jednostek zależnych objętych sprawozdaniem wraz z adresami ich siedzib (4); oraz
Praktyki, polityki i przyszłe inicjatywy na rzecz przejścia na bardziej zrównoważoną gospodarkę
Jeśli jednostka wdrożyła konkretne praktyki, polityki lub przyszłe inicjatywy na rzecz przejścia na bardziej zrównoważoną gospodarkę, powinna je wskazać. Jednostka wskazuje, czy stosuje:
praktyki. W tym kontekście praktyki mogą obejmować na przykład działania mające na celu zmniejszenie zużycia wody i energii elektrycznej przez jednostkę, zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych lub zapobieganie zanieczyszczeniom, jak również inicjatywy mające na celu poprawę bezpieczeństwa produktów, a także bieżące inicjatywy mające na celu poprawę warunków pracy i zapewnienie równego traktowania w miejscu pracy, szkolenia w zakresie zrównoważonego rozwoju dla pracowników jednostki oraz partnerstwa w ramach projektów związanych ze zrównoważonym rozwojem;
polityki dotyczące kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem, niezależnie od tego, czy są one publicznie dostępne czy też nie, oraz wszelkie odrębne polityki środowiskowe, społeczne lub dotyczące ładu korporacyjnego odnoszące się do kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem;
Takie praktyki, polityki i przyszłe inicjatywy obejmują działania podejmowane przez jednostkę w celu zmniejszania negatywnych wpływów i zwiększania pozytywnych wpływów na ludzi i środowisko, aby przyczynić się do rozwoju bardziej zrównoważonej gospodarki. Dodatek B zawiera wykaz możliwych kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem, które można ująć w tym ujawnieniu. Na potrzeby zgłoszenia tych informacji jednostka może skorzystać ze wzoru formularza zawartego w pkt 14 załącznika II do niniejszego zalecenia.
Energia i emisje gazów cieplarnianych
Jednostka ujawnia informacje o całkowitym zużyciu energii w MWh, w podziale zgodnie z poniższą tabelą, o ile jest w stanie uzyskać informacje pozwalające na dokonanie takiego podziału:
| Energia ze źródeł odnawialnych | Energia ze źródeł nieodnawialnych | Ogółem | |
| Energia elektryczna (według danych zawartych w rachunkach za media) | |||
| Paliwa |
Jednostka ujawnia swoje szacunkowe emisje gazów cieplarnianych brutto w tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e) z uwzględnieniem wymogów GHG Protocol Corporate Standard [standardu korporacyjnego w ramach protokołu dotyczącego emisji gazów cieplarnianych] (wersja z 2004 r.), w tym:
Jednostka ujawnia intensywność emisji gazów cieplarnianych obliczoną przez podzielenie „emisji gazów cieplarnianych brutto” ujawnionych zgodnie z pkt 30 przez „obrót (w jednostkach pieniężnych)” ujawniony zgodnie z pkt 24 lit. e) ppkt (iv) (5).
Zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby
Jeżeli jednostka jest już zobowiązana przepisami prawa lub innymi krajowymi regulacjami do zgłaszania właściwym organom emisji zanieczyszczeń lub jeśli zgłasza je dobrowolnie zgodnie z systemem zarządzania środowiskowego, ujawnia zanieczyszczenia, które emituje do powietrza, wody i gleby w ramach własnych operacji, podając odpowiednią ilość dla każdego czynnika zanieczyszczającego. Jeżeli informacje te są już publicznie dostępne, jednostka może alternatywnie zamieścić odniesienie do dokumentu, w którym są one przedstawione, na przykład poprzez podanie odpowiedniego linku URL lub osadzenie hiperłącza.
Bioróżnorodność
Jednostka ujawnia liczbę i powierzchnię (w hektarach lub 2) lokalizacji posiadanych, dzierżawionych lub zarządzanych na obszarach wrażliwych pod względem bioróżnorodności lub w ich pobliżu.
Jednostka może ujawnić mierniki dotyczące sposobu użytkowania gruntów (w hektarach lub m2) takie jak:
całkowity obszar ukierunkowany na naturę w danej lokalizacji; oraz
całkowity obszar ukierunkowany na naturę poza daną lokalizacją.
Woda
Jednostka ujawnia całkowity pobór wody, tj. ilość wody pobranej w granicach organizacji (lub zakładu); ponadto jednostka przedstawia oddzielnie ilość wody pobranej w lokalizacjach znajdujących się na obszarach o znacznym deficycie wody.
Jeżeli jednostka prowadzi procesy produkcyjne, które wiążą się ze znacznym zużyciem wody (np. procesy wykorzystujące energię cieplną, takie jak suszenie lub produkcja energii elektrycznej, produkcja towarów, nawadnianie w rolnictwie itp.), ujawnia swoje zużycie wody obliczone jako różnica między poborem wody a zrzutem wody w ramach procesów produkcyjnych.
Wykorzystanie zasobów, gospodarka o obiegu zamkniętym i gospodarowanie odpadami
Zasoby pracownicze – ogólna charakterystyka
Zasoby pracownicze – bezpieczeństwo i higiena pracy
Zasoby pracownicze – wynagrodzenie, rokowania zbiorowe i szkolenia
Jednostka ujawnia następujące informacje:
czy pracownicy otrzymują wynagrodzenie co najmniej równe obowiązującej płacy minimalnej w kraju, w którym jednostka prowadzi działalność, ustanowionej bezpośrednio na mocy krajowych przepisów dotyczących płacy minimalnej lub układu zbiorowego pracy;
Wyroki skazujące i grzywny za naruszenie przepisów antykorupcyjnych i przepisów w sprawie zwalczania przekupstwa
Moduł kompleksowy
Moduł ten zawiera informacje ujawniane w celu kompleksowego zaspokojenia potrzeb informacyjnych partnerów biznesowych jednostki, takich jak inwestorzy, banki i klienci korporacyjni, w zakresie informacji dodatkowych w stosunku do tych zawartych w module podstawowym. Informacje ujawniane w tym module odzwierciedlają obowiązki uczestników rynku finansowego i klientów korporacyjnych wynikające z odpowiednich przepisów prawa i regulacji. Odzwierciedlają również informacje potrzebne partnerom biznesowym do oceny profilu ryzyka jednostki w zakresie zrównoważonego rozwoju, np. jako (potencjalnego) dostawcy lub (potencjalnego) kredytobiorcy.
Strategia: model biznesowy i zrównoważony rozwój – powiązane inicjatywy
Opis praktyk, polityk i przyszłych inicjatyw na rzecz przejścia na bardziej zrównoważoną gospodarkę
Jeśli jednostka wdrożyła konkretne praktyki, polityki lub przyszłe inicjatywy na rzecz przejścia na bardziej zrównoważoną gospodarkę, które już zgłosiła w ramach ujawnienia B2 w module podstawowym, należy je zwięźle opisać. W tym celu jednostka może skorzystać ze wzoru formularza zawartego w pkt 149 załącznika II do niniejszego zalecenia.
Uwzględnia się je przy zgłaszaniu informacji na temat emisji gazów cieplarnianych zgodnie z ujawnieniem B3 (moduł podstawowy).
W zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez jednostkę ilościowe określenie emisji gazów cieplarnianych zakresu 3 może dostarczyć istotnych informacji (zob. pkt 10 niniejszego standardu) na temat wpływu łańcucha wartości jednostki na zmianę klimatu.
Emisje zakresu 3 to pośrednie emisje gazów cieplarnianych (inne niż emisje zakresu 2), które pochodzą z łańcucha wartości jednostki. Obejmują one działania, które występują w operacjach zarówno na wcześniejszych etapach łańcucha wartości jednostki (np. zakupione towary i usługi, zakupione dobra inwestycyjne, transport zakupionych towarów itp.), jak i na jego późniejszych etapach (np. transport i dystrybucja produktów jednostki, wykorzystanie sprzedanych produktów, inwestycje itp.).
Jeżeli jednostka podejmie decyzję o ujawnieniu tego miernika, powinna odnieść się do 15 rodzajów emisji gazów cieplarnianych zakresu 3 przewidzianych w GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard [standardzie korporacyjnym w ramach protokołu dotyczącego emisji gazów cieplarnianych] i szczegółowo określonych w GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard [standardzie rachunkowości i sprawozdawczości przedsiębiorstw w odniesieniu do łańcucha wartości (zakres 3) do protokołu dotyczącego emisji gazów cieplarnianych]. Zgłaszając emisje gazów cieplarnianych zakresu 3, jednostka uwzględnia istotne kategorie zakresu 3 (zgodnie ze standardem Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard) w oparciu o własną ocenę odpowiednich kategorii zakresu 3. Jednostki mogą znaleźć dalsze wytyczne dotyczące konkretnych metod obliczeń dla każdej kategorii w GHG Protocol Technical guidance for Calculating Scope 3 Emissions [wytycznych technicznych dotyczących obliczania emisji zakresu 3 do protokołu dotyczącego emisji gazów cieplarnianych].
Cele redukcji emisji gazów cieplarnianych i transformacja klimatyczna
Jeżeli jednostka ustanowiła cele redukcji emisji gazów cieplarnianych, ujawnia swoje cele w wartościach bezwzględnych dla emisji zakresu 1 i 2. Zgodnie z pkt 50–53 powyżej, jeśli jednostka wyznaczyła cele redukcji dla emisji zakresu 3, podaje również cele dla znaczących emisji zakresu 3. W szczególności jednostka podaje:
Jeżeli jednostka prowadząca działalność w sektorach o znacznym oddziaływaniu na klimat (6) przyjęła plan transformacji na potrzeby łagodzenia zmiany klimatu, może przekazać informacje na ten temat, w tym wyjaśnienie, w jaki sposób plan ten przyczynia się do redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Ryzyko związane z klimatem
Jeżeli jednostka zidentyfikowała zagrożenia związane z klimatem i zdarzenia dotyczące przejścia związanego z klimatem, powodujące poważne ryzyka związane z klimatem, które jej dotyczą:
zwięźle opisuje takie zagrożenia związane z klimatem i zdarzenia dotyczące przejścia związanego z klimatem;
ujawnia, w jaki sposób oceniła narażenie i wrażliwość swoich aktywów, działań i łańcucha wartości na te zagrożenia i zdarzenia dotyczące przejścia;
Dodatkowa (ogólna) charakterystyka pracowników
Dodatkowe informacje dotyczące własnych zasobów pracowniczych – polityki i procesy dotyczące praw człowieka
Poważne incydenty dotyczące praw człowieka
Jednostka ujawnia odpowiedzi na następujące pytania:
Przychody z niektórych rodzajów działalności i wykluczenie z unijnych wskaźników referencyjnych
Jeżeli jednostka prowadzi działalność w co najmniej jednym z następujących sektorów, ujawnia przychody powiązane z działalnością w danym sektorze:
kontrowersyjne rodzaje broni (miny przeciwpiechotne, amunicja kasetowa, broń chemiczna i broń biologiczna);
sektor paliw kopalnych (węgiel, ropa naftowa i gaz) (tj. jednostka osiąga przychody z działalności związanej z poszukiwaniem, górnictwem, wydobyciem, produkcją, przetwarzaniem, magazynowaniem, rafinacją lub dystrybucją, w tym transportem i magazynowaniem, paliw kopalnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (7) oraz handlem tymi paliwami), uwzględniając odrębne strumienie przychodów pochodzących z węgla, ropy naftowej i gazu; albo
Wskaźnik zróżnicowania organu zarządzającego pod względem płci
Przypisy
- (1)Obejmuje to osoby samozatrudnione, jednostki nieposiadające osobowości prawnej oraz mikrojednostki notowane na rynku regulowanym. ↩
- (2)Na przykład w przypadku prawnego wymogu ujawnienia określonych informacji lub gdy jednostka ujawnia już dobrowolnie określone informacje za pośrednictwem systemu zarządzania środowiskowego. ↩
- (3)W przyszłej wersji internetowego narzędzia standardu VSME jednostka będzie mogła w stosownych przypadkach zamieszczać odniesienia do ujawnień opublikowanych w dokumentach innych niż sprawozdanie w zakresie zrównoważonego rozwoju, korzystając z włączenia przez odniesienie. Takie odniesienie można zamieścić, podając numer strony odpowiedniego źródła, pod warunkiem, że w wersji narzędzia internetowego jest również dostępny dokument źródłowy w formacie PDF. ↩
- (4)Adres siedziby jest oficjalnym adresem jednostki. ↩
- (5)W przyszłej wersji internetowego narzędzia standardu VSME informacje te będą obliczane automatycznie. ↩
- (6)Sektorami o znacznym oddziaływaniu na klimat są sektory wymienione w sekcjach od A do H i sekcji M NACE, jak określono w załączniku I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2023/137. ↩
- (7)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1). ↩